Van buiten rustig, van binnen geraakt

Een kritische vraag in het overleg. Een aandeelhouder die je cijfers in twijfel trekt. Je knikt, je antwoordt rustig, niemand merkt iets. Maar van binnen word je geraakt. Je hartslag gaat omhoog, in gedachten zoek je naar een weerwoord en de rest van de vergadering ben je er maar half bij.

Veel directeuren herkennen dit soort reacties. Van de 25 directeuren in onze analyse van ontwikkeldoelen noemden er 9 dat ze onder druk in de verdediging schieten. Bij directeuren was dat het vaakst genoemde thema.

Wat er gebeurt als kritiek binnenkomt

Je brein beoordeelt razendsnel of er iets op het spel staat: je positie, je gezag, je beeld van jezelf. Wordt kritiek als bedreigend ervaren, dan schiet je gemakkelijk in een vertrouwde beschermingsreactie: verdedigen, uitleggen, terugslaan of juist dichtklappen.

Die eerste reactie ontstaat vaak al voordat je je er bewust van bent. Pas daarna krijg je de ruimte om bewust te kiezen hoe je wilt reageren. En ondertussen kun je aan de buitenkant volkomen rustig lijken.

Inhouden is geen rust

Daar zit het verschil. Wat de buitenwereld ziet, is beheersing. Wat jij voelt, is spanning die je vasthoudt. Dat kost energie. Na een dag met een paar van die momenten ben je moe, zonder dat er iets zichtbaars is gebeurd.

En het lekt vaak toch ergens uit. In een korte mail achteraf. In ongeduld met je team. In het gesprek dat je thuis nog drie keer opnieuw voert.

Waarom het steeds terugkomt

Hoe vaker je brein bij kritiek de verdediging kiest, hoe vertrouwder die route wordt. Na jaren in een rol met veel tegenspel is het de route die je brein vanzelf neemt. Ook als je inmiddels heel goed weet dat de vraag van de board niet persoonlijk bedoeld is.

Inzicht helpt je om die reactie te begrijpen, maar is vaak niet voldoende om op het moment zelf anders te reageren. Daarover lees je meer in Waarom inzicht alleen je gedrag niet verandert.

Wat wel verandert

Echte rust onder druk ontstaat als je brein een andere route beschikbaar heeft dan de verdediging. Dat is iets anders dan jezelf inhouden. Het betekent dat de kritische vraag binnenkomt, en dat je brein niet meteen in de beschermstand schiet.

Bij BrainRouting train je dat vermogen. Sensoren op je hoofd meten voortdurend je hersenactiviteit. Zo worden veranderingen in je hersenactiviteit zichtbaar, vaak nog voordat je zelf merkt dat iets je raakt.
Via het scherm krijgt je brein hier directe feedback op: het scherm opent of sluit op basis van de gemeten hersenactiviteit. Door die directe feedback oefent je brein andere reacties, die daardoor steeds toegankelijker worden. Oók in het overleg van volgende week.

Om mee te beginnen

Let de komende week eens op wanneer je in de verdediging schiet. Wat gebeurde er vlak daarvoor? Niet om je reactie tegen te houden, maar om te ontdekken wanneer die begint. Vaak eerder dan je denkt.

Lees meer over reageren onder druk en over persoonlijk leiderschap. Of doe de Automatische patronen scan om te zien welke patronen bij jou het vaakst de overhand nemen.