Van buiten rustig, van binnen geraakt
Een kritische vraag van de board, en van buiten zie je niets. Van binnen ben je al geraakt. Wat er dan in je brein gebeurt, en waarom inhouden niet hetzelfde is als rust.
Een kritische vraag in het overleg. Een aandeelhouder die je cijfers in twijfel trekt. Je knikt, je antwoordt rustig, niemand merkt iets. Maar van binnen is er iets geraakt. Je hartslag gaat omhoog, je zoekt naar je verdediging, en de rest van de vergadering ben je er maar half bij.
Voor veel directeuren is dit vertrouwd terrein. Van de 25 directeuren in onze analyse van ontwikkeldoelen noemden er 9 dat ze onder druk in de verdediging schieten. Bij directeuren was dat het vaakst genoemde thema.
Wat er gebeurt als kritiek binnenkomt
Kritiek wordt in een fractie van een seconde gewogen. Je brein schat in of er iets op het spel staat: je positie, je gezag, je beeld van jezelf. Als het antwoord ja is, kiest je brein de route die je beschermt. Verdedigen, uitleggen, terugslaan, of juist dichtklappen.
Dat gaat sneller dan nadenken. Je denkende brein komt pas daarna, en dat is meestal het deel dat ervoor zorgt dat je van buiten rustig blijft.
Inhouden is geen rust
Daar zit het verschil. Wat de buitenwereld ziet, is beheersing. Wat jij voelt, is spanning die je vasthoudt. Dat kost energie. Na een dag met een paar van die momenten ben je moe, zonder dat er iets zichtbaars is gebeurd.
En het lekt vaak toch ergens uit. In een korte mail achteraf. In ongeduld met je team. In het gesprek dat je thuis nog drie keer opnieuw voert in je hoofd.
Waarom het steeds terugkomt
Elke keer dat je brein bij kritiek de verdediging kiest, wordt die route sterker. Na jaren in een rol met veel tegenspel is het de route die je brein vanzelf neemt. Ook als je inmiddels heel goed weet dat de vraag van de board niet persoonlijk bedoeld is.
Inzicht helpt je dus wel om het te begrijpen, maar niet om het op het moment zelf anders te doen. Dat lees je ook in Waarom inzicht alleen je gedrag niet verandert.
Wat wel verandert
Echte rust onder druk ontstaat als je brein een andere route beschikbaar heeft dan de verdediging. Dat is iets anders dan jezelf inhouden. Het betekent dat de kritische vraag binnenkomt, en dat je brein niet meteen in de beschermstand schiet.
Bij BrainRouting oefen je precies dat moment. Met sensoren op je hoofd zie je wat je brein doet als iets je raakt. Het scherm sluit als je brein in de bekende reactie schiet, en opent als het een andere route vindt. Door die directe feedback wordt de andere route steeds toegankelijker, ook in het overleg van volgende week.
Om mee te beginnen
Let de komende week eens op het moment vlak voordat je in de verdediging schiet. Niet om het tegen te houden, maar om te zien wanneer het gebeurt. Vaak is het eerder dan je denkt.
Lees meer over reageren onder druk en over persoonlijk leiderschap. Of doe de Automatische patronen scan om te zien welke patronen bij jou het vaakst de overhand nemen.