Ja zeggen, nee bedoelen
Er komt nog een verzoek bij, en voor je het weet heb je ja gezegd. Waarom je brein kiest voor aanpassen, en hoe een grens stellen beschikbaar wordt.
Een collega vraagt of je nog even naar iets wilt kijken. Je hebt eigenlijk geen tijd. Je zegt: "Ja hoor, geen probleem." En terwijl je het zegt, weet je al dat je er vanavond aan zit.
Van de 106 deelnemers in onze analyse van ontwikkeldoelen schreven er 17 dat ze moeite hebben met nee zeggen en grenzen stellen. Bij managers zagen we bovendien drie keer zo vaak pleasen en zich aanpassen als bij directeuren.
Waarom ja zo makkelijk komt
Ja zeggen heeft je waarschijnlijk veel gebracht. Je bent behulpzaam, betrouwbaar, iemand op wie anderen kunnen rekenen. Mensen werken graag met je samen. Je gunfactor is een kracht.
Maar je brein leert van wat werkt. Als ja zeggen jarenlang de spanning wegnam, wordt het de route die je brein vanzelf kiest. Ook als je eigenlijk nee wilt zeggen.
Wat er gebeurt op het moment zelf
Het verzoek komt binnen. Je brein schat in een fractie van een seconde in wat nee zeggen zou kosten: een teleurgestelde collega, een ongemakkelijk gesprek, het gevoel dat je niet meewerkt. En het kiest voor de route die dat voorkomt.
Pas daarna komt je denkende brein, met alle redenen waarom je eigenlijk nee had willen zeggen. Dan is het ja al uitgesproken.
Het schuldgevoel
Als je toch een grens stelt, komt er vaak schuldgevoel. Dat is geen teken dat je iets fout doet. Het is je brein dat nee zeggen nog als risico ervaart. "Grenzen stellen zonder schuldgevoel" schreef een deelnemer als doel. Precies dat schuldgevoel is onderdeel van de oude route.
Waarom tips niet genoeg zijn
Je kent ze misschien: neem bedenktijd, zeg "ik kom erop terug", oefen je nee voor de spiegel. Ze helpen, als je eraan denkt. Het lastige is dat je ze op het moment zelf vaak niet gebruikt, omdat je brein al heeft gekozen.
Grenzen als route
Een grens stellen wordt pas echt beschikbaar als je brein heeft ervaren dat het veilig kan. Bij BrainRouting oefen je dat moment. Je ziet op het scherm wat je brein doet als het zich wil aanpassen, en krijgt directe feedback als het een andere route kiest.
"Ik merk dat ik nu vaker duidelijk ben over wat ik wil en wat ik niet wil, en dat voelt goed," zei een deelnemer na de training.
Om mee te beginnen
Let deze week op het moment net voordat je ja zegt. Wat voel je? Vaak is er een kleine aarzeling, een fractie van een seconde. Dat is het moment waar je brein kiest.
Lees meer over grenzen stellen en over persoonlijk leiderschap. Of doe de Automatische patronen scan.
Ontdek je automatische patronen
Doe de Automatische patronen scan en krijg zicht op wat jouw brein onder druk automatisch doet, waar je energie, rust of controle verliest. Je ontvangt een persoonlijk rapport.