Wat is assertiviteit en wat heeft het te maken met zelfvertrouwen?

Marco Karman

Assertiviteit en zelfvertrouwen zijn twee begrippen die vaak door elkaar worden gehaald. Niet gek, want ze liggen nagenoeg in elkaars verlengde. Wat is assertiviteit nu eigenlijk? En hoe is het gelinkt aan zelfvertrouwen? In dit blog vertel ik je er meer over.

De definitie van assertiviteit

In het woord assertiviteit zit het Engelse werkwoord ‘to assert (oneself)’. Het betekent jezelf laten gelden, laten horen dat je er bent, voor je mening opkomen, je niet de kaas van het brood laten eten.

Dit is ook de betekenis waarin het in het Nederlands wordt gebruikt. Iemand die assertief is zegt op een heldere manier wat hij vindt en denkt en komt voor zichzelf en zijn mening op. Belangrijk hierbij is dat de manier waarop je dit doet goed overkomt bij de ander.

Wat is assertiviteit niet?

Naast assertiviteit kennen we ook de begrippen sub-assertief, agressief en passief-agressief. Dit zijn samen de vier manieren waarop je als mens kunt reageren op een situatie.

  • Subassertief zijn betekent dat je een onderdanige positie kiest. Je gaat mee in wat de ander wilt, je geeft de ander gelijk. Ongeacht of je het zelf wel of niet eens bent met de ander.
  • Agressief zijn wil zeggen dat je heel heftig reageert en verbaal of fysiek geweld gebruikt om je zin door te drijven. Woede-uitbarstingen, dreigementen, schelden zijn voorbeelden van agressief gedrag.
  • Passief-agressief betekent dat je doet alsof je het er mee eens bent, maar ondertussen ga je op de een of andere manier dwars liggen. Eigenlijk ben je dus niet eerlijk. Gemene sneren of sarcasme zijn een voorbeeld van passief-agressief gedrag. Iets beloven, maar het niet nakomen of ja zeggen en nee doen ook.

Gebrek aan assertiviteit heeft een nadelig effect op een samenwerking

Door bovenstaande voorbeelden is het duidelijk dat niet assertief zijn een negatief effect heeft op de samenwerking met anderen en op het uiteindelijke resultaat van jullie gezamenlijke inspanningen.

Als je niet assertief genoeg bent, gaan je goede ideeën verloren. Dat is enorm zonde en kan je in allerlei situaties onzeker maken, bijvoorbeeld op je werk of in relaties. Als jouw assertiviteit omslaat in een van de andere reactievormen breng je ze op zo’n manier over dat niemand ze hoort of wil horen. (Passief) agressief reageren in gesprekken met collega’s vergroot de kans dat zij niet meer geïnteresseerd zijn in samenwerking, laat staan in jouw goede ideeën! Op sarcastische opmerkingen en sneren zit niemand te wachten in een serieus gesprek.

Wat is assertiviteit wel?

Assertiviteit vraagt een aantal andere eigenschappen. Ten eerste moet je zelf weten wat je wilt. Je moet jezelf dus een beetje kennen en weten wat wel of niet bij jou past. Daarnaast moet je je er van bewust zijn dat andere mensen anders denken en dus andere meningen kunnen hebben. Samenwerken is altijd een kwestie van geven en nemen van beide kanten. Als samenwerken je doel is, moet je dit leren en toepassen. Hier komt zelfvertrouwen om de hoek kijken.

Assertiviteit en zelfvertrouwen

Als je genoeg zelfvertrouwen hebt, dan voel jij je goed zoals je bent èn kun je de ander laten zijn zoals hij of zij is. Je weet dat jij er mag zijn, dat jouw mening belangrijk is en dat deze mee mag tellen in het beslissingsproces. Aan de andere kant weet je ook, dat iemand anders ook recht heeft op een mening en dat die mening óók (en net zo zwaar) meetelt!

Je hebt voldoende zelfvertrouwen om je de kaas niet van het brood te laten eten, maar ook om bereid te zijn wat water bij de wijn te doen zonder dat je denkt dat dit gezichtsverlies betekent. Zelfvertrouwen geeft namelijk flexibiliteit en dat kun je in een samenwerking goed gebruiken!

Meer weten?


Deel dit artikel in je netwerk:

Hoe doorbreek je ineffectieve ingesleten patronen snel en definitief?

Ontdek wat heeft je brein te maken met persoonlijk leiderschap en jouw gedrag als professional. 

Download nu onze gratis whitepaper.

Versnelde ontwikkeling van persoonlijk leiderschap in 2 dagen. 

Het fundament van iedere ontwikkelstap is het doorbreken van niet helpende patronen.
Exclusieve executive coaching in combinatie met het trainen van je hersenactiviteit.

Beoordeeld met een 9,3 door 1250+ deelnemers

Ik vind het effect van deze training op mezelf, mijn privé– en zakelijke omgeving ronduit verbluffend. Hierdoor komen de kwaliteiten van alle medewerkers veel meer tot hun recht en worden er betere resultaten behaald binnen ons bedrijf. Dit terwijl het op dit moment in mijn leven drukker is dan ooit tevoren. Van mijn gezin hoor ik ook dat ik “echt thuis” ben (in plaats van verzonken in gedachten of aan het werk).

Piet van Vugt 

CEO Pink Elephant

Piet van Vugt

De belangrijkste doelstelling voor mijn training was om meer voldoening te halen uit de kwaliteit van het door mij geleverde werk. Ik ervaar nu iedere keer weer dat de weg naar negatieve gedachten definitief is afgesloten.

Ik geniet van complimenten van anderen en reflecteer mijn eigen functioneren nu veel objectiever. Missie geslaagd: bevrijd van onnodige zelfkritiek!

Monique Ooms

Gespreksleider
en tekstschrijver

Ik heb een beter en breder inzicht gekregen in wat er om me heen gebeurt en hoe ik daar mee om kan gaan. Hierdoor reageer en acteer ik bewust, maar door de training inmiddels ook vanzelf anders in bepaalde situaties dan voor de trainingen. Hierdoor heb ik meer rust voor mezelf gecreëerd en kan ik beter dingen loslaten.

Frank van Donk

Directeur
Schadegarant

Directeur Schadegarant

Vooraf was ik kritisch over een dergelijke training.. Achter heeft de investering van twee dagen ‘BrainRouting’ mij directe meerwaarde geleverd. Direct trainen op je brein is verbazingwekkend verhelderend. Het was inspirerend, vernieuwend en confronterend.

Eelco Liebrand 
Group HRD Manager

Royal Boon Edam

Pjotr Hoekstra

Naar de essentie: voelen, ervaren, realiseren i.p.v. denken. De rest is bijzaak. Dit is het fundament van echt zelfinzicht en transformatie.


Yuri van Geest 
Co-owner

Exponential Organisations

Yuri van Geest

De trainingen hebben mijn leven op veel vlakken positief veranderd. In de trainingen heb ik geleerd om mijzelf niet te verliezen op het moment dat er iets gebeurt, bijvoorbeeld als ik met iemand samenwerk.

Jonathan van Melle
Programma manager
Intercultural Learning Lab

Jonathan van Melle

Wat levert een Be More You training je op?

Gerichte energie en aandacht

Focus op het hier en nu

Rust in je hoofd

Helderheid en kracht

Zelfvertrouwen en effectiviteit

Betere keuzes maken