Reactief gedrag: hoe buig je dit om naar proactief gedrag?

Marco Karman

Ik zie wel wat er op me af komt. Herken jij deze gedachte? Vaak werkt deze afwachtende en reactieve houding goed. Je hoeft je immers niet overal druk om te maken? Veel dingen in het leven zijn immers niet te beïnvloeden of zijn je aandacht niet waard. Maar een afwachtende, reactieve houding kan je ook tegenwerken.

Als je alles maar op je af laat komen, overkomen de goede maar ook de verkeerde dingen je zonder dat je er invloed op hebt. Voor een leidinggevende in een grotere organisatie is dat niet handig. Alleen maar reactief handelen kan je veel stress opleveren. Daarover gaat dit artikel. Hoe kun je reactief gedrag herkennen en hoe kun je het ombuigen naar proactief gedrag?

Op het werk aan het schrijven

Wat zijn de kenmerken van reactief gedrag?

Reactief gedrag kun je goed herkennen aan de taal van mensen met dat specifieke gedrag. Ik noem hier enkele typische uitspraken:

  • Ik zie wel wat er op me af komt
  • Ik zie wel waar ze mee komen
  • Ze doen toch waar ze zelf zin in hebben
  • Zo is het nu eenmaal
  • Wie het weet mag het zeggen
  • Ze hebben toch geen oog voor de theorie (of de praktijk)
  • Wat ze nu weer bedacht hebben!
  • Ik hoor wel waar ze mee komen
  • Laat maar weten als je eruit bent
  • Ik pas me wel aan

Wat zijn de oorzaken van reactief gedrag?

De oorzaken van reactief gedrag zitten natuurlijk in nature en nurture, oftewel in aanleg en opvoeding. Wat is je aanleg? Hoe zit je qua karakter in elkaar? De een kijkt het liefst eerst de kat uit de boom, de ander is geneigd om overal op af te springen. En alles wat daartussenin zit. Dat kan ook in de genen zitten. Als vorige generaties specifiek gedrag vertoonden, neem jij het stokje over.

Ook opvoeding speelt een belangrijke rol. Als je je hele jeugd hebt gehoord dat je moet luisteren en je koest moet houden, zul je dat gedrag later ook gaan vertonen. Als je als kind daarentegen bent gestimuleerd om initiatief te nemen en je eigen droom na te jagen, laat je dit gedrag ook in je leven als volwassene zien.

Welk gedrag, reactief of proactief, past bij jou? In hoeverre is het aangeboren, dus een kwestie van karakter en genen. En in hoeverre is het aangeleerd, dus een kwestie van opvoeding. Alleen jij en mensen dichtbij je kunnen daar een antwoord op geven. Weet je het niet maar wil je er wel achter komen, dan kan Be More You je daarbij helpen.

Ontdek hoe je jouw ontwikkeling versnelt

Wil je meer weten over hoe onze trainingen jou kunnen helpen om proactief te zijn?
Neem vandaag nog de stap naar verbetering en ontdek hoe we je op verschillende manieren in staat stellen bij het versneld zetten van je volgende ontwikkelstap:

Ontspannen overleg in de directiekamer

Wat zijn de gevolgen van reactief gedrag?

Als leidinggevende kun je veel last hebben van je eigen reactieve gedrag. Als alles en iedereen behalve jijzelf met je eigen wensen en behoeften je leven bepalen, kun je veel stress en frustratie ervaren. De werkdruk kan zo maar hoog oplopen als je alles over je heen laat komen.

En die stress, frustratie en hoge werkdruk zullen niet alleen jou als leidinggevende raken, maar ook de mensen aan wie je leiding geeft. Verplaats je maar eens in hun positie. Stel je voor dat je werknemer bent en afhankelijk van aanwijzingen en opdrachten van hogerhand. Als er geen of alleen maar vage aanwijzingen en opdrachten komen, wat moet je dan?

Als er niet goed gestuurd wordt, raakt het voertuig van de weg. Als de coach geen duidelijke tactiek met het team bespreekt, lopen de voetballers als een kip zonder kop rond.

Wat zijn de kenmerken van proactief gedrag?

Proactief gedrag kun je net als reactief gedrag ook gemakkelijk herkennen aan het taalgebruik. Hieronder een aantal typische uitspraken:

  • Ik wil weten waar we naartoe gaan
  • Ik ga eens met ze praten en mijn ideeën voorleggen
  • Het is belangrijk dat ze goed advies krijgen hierin
  • Het kan beter, anders
  • Laten we eens kijken hoe we dit kunnen aanpakken
  • Laten we het advies sowieso geven, ook al wordt er niet om gevraagd
  • Prima plan, maar eerst hebben we nog iets anders op te lossen
  • Hier ligt de prioriteit, de rest kan wachten
  • Ik heb volgende week een voorstel klaar
  • Kan ik je helpen om het voorstel te maken?
  • Ik wil best eens met je sparren
Goed overleg tussen twee medewerkers

Wat zijn de voordelen van proactief gedrag?

Reactief gedrag kan dus heel goed werken voor je. Als je met elkaar een uitstapje plant en jij vindt alles prima, dan wacht je gewoon tot iemand de knoop doorhakt. Scheelt een hoop drukte. Maar in veel andere situaties is proactief gedrag vaak beter. Het grote voordeel is dat jij zelf regie houdt over wat er op je pad komt.

Je bent niet afhankelijk van andermans grillen. Een ander groot voordeel is dat je minder stress ervaart. Minder stress doordat je zelf je dagindeling met ontspanningsmomenten plant. En minder stress doordat je de dingen doet die je energie geven, en niet de dingen die je energie opslurpen.

Gerelateerde informatie

Benieuwd naar blogs of artikelen die gerelateerd zijn aan dit onderwerp:

Versneld proactief gedrag ontwikkelen?

Be more you kan je hierbij helpen. Katina volgde een training bij ons en vertelt er in haar testimonial het volgende over:

“Voor de training leidde ik mijn leven vooral reactief, nu sta ik proactief in het leven. De training heeft er toe geleid dat ik enorm veel energie heb gekregen. Het mooie is dat ik door de Be more you training niet alleen tot het inzicht ben gekomen dat ik innerlijk wilde veranderen, maar er zelfs ook in geslaagd ben om dit door de training te bereiken. Voorheen kon ik in bepaalde situaties enorm veel energie verliezen. Dat gebeurt nu bijna nooit meer.”

Hoe doe je dat?

Bij trainingen en coaching wordt er vooral gepraat en uitgelegd: je vergroot je inzicht maar voor de daadwerkelijke toepassing moet je zelf aan de bak.

En dat betekent bewust veel oefenen.

Heel veel oefenen.

In de alledaagse drukte ligt je focus vroeg of laat ergens anders. Als dat gebeurt staat je ontwikkeling stil. En neemt de macht der gewoonte de regie weer over.

Bij Be More You doen we dat anders. Heel anders.

Door meting van je hersenactiviteit komen we direct tot de kern: je huidige state-of-mind en ontwikkelpotentieel.

De combinatie van monitoren van onbewuste hersenactiviteit, ervaren coaches die daar patronen in zien en feedback op geven, zorgen ervoor dat je je bewust wordt van je automatische piloot.

Vrijblijvende afspraak inplannen met Marco Karman - Founder Be More You

Wil je weten hoe je jouw vraagstuk met onze methode aanpakt? In een vrijblijvend gratis adviesgesprek ben ik je luisterend oor en krijg je van mij een aantal tips waarmee je direct aan de slag kunt. Daarnaast bespreken we hoe je jouw vraagstuk met onze methode versneld oplost. Je kunt dit gesprek zelf inplannen in mijn agenda:

Onze trainingen

Ben je geïnspireerd geraakt door deze blog en wil je meer weten over hoe onze methodes en trainingen jou of je organisatie kunnen helpen? Of je nu zoekt naar persoonlijke ontwikkeling, efficiënter werken, of het verbeteren van teamdynamiek, wij hebben de expertise en tools om je naar het volgende niveau te tillen. Ontdek hoe je met onze op maat gemaakte oplossingen jouw specifieke uitdagingen aanpakt Neem vandaag nog de stap naar verbetering en ontdek hoe we je op verschillende manieren in staat stellen bij het versneld zetten van je volgende ontwikkelstap.

Deel dit artikel in je netwerk:

Hoe doorbreek je ineffectieve ingesleten patronen snel en definitief?

Ontdek wat heeft je brein te maken met persoonlijk leiderschap en jouw gedrag als professional. 

Download nu onze gratis whitepaper.

Versnelde ontwikkeling van persoonlijk leiderschap in 2 dagen. 

Het fundament van iedere ontwikkelstap is het doorbreken van niet helpende patronen.
Exclusieve executive coaching in combinatie met het trainen van je hersenactiviteit.

Beoordeeld met een 9,3 door 1250+ deelnemers

Ik vind het effect van deze training op mezelf, mijn privé– en zakelijke omgeving ronduit verbluffend. Hierdoor komen de kwaliteiten van alle medewerkers veel meer tot hun recht en worden er betere resultaten behaald binnen ons bedrijf. Dit terwijl het op dit moment in mijn leven drukker is dan ooit tevoren. Van mijn gezin hoor ik ook dat ik “echt thuis” ben (in plaats van verzonken in gedachten of aan het werk).

Piet van Vugt 

CEO Pink Elephant

Piet van Vugt

De belangrijkste doelstelling voor mijn training was om meer voldoening te halen uit de kwaliteit van het door mij geleverde werk. Ik ervaar nu iedere keer weer dat de weg naar negatieve gedachten definitief is afgesloten.

Ik geniet van complimenten van anderen en reflecteer mijn eigen functioneren nu veel objectiever. Missie geslaagd: bevrijd van onnodige zelfkritiek!

Monique Ooms

Gespreksleider
en tekstschrijver

Ik heb een beter en breder inzicht gekregen in wat er om me heen gebeurt en hoe ik daar mee om kan gaan. Hierdoor reageer en acteer ik bewust, maar door de training inmiddels ook vanzelf anders in bepaalde situaties dan voor de trainingen. Hierdoor heb ik meer rust voor mezelf gecreëerd en kan ik beter dingen loslaten.

Frank van Donk

Directeur
Schadegarant

Directeur Schadegarant

Vooraf was ik kritisch over een dergelijke training.. Achter heeft de investering van twee dagen ‘BrainRouting’ mij directe meerwaarde geleverd. Direct trainen op je brein is verbazingwekkend verhelderend. Het was inspirerend, vernieuwend en confronterend.

Eelco Liebrand 
Group HRD Manager

Royal Boon Edam

Pjotr Hoekstra

Naar de essentie: voelen, ervaren, realiseren i.p.v. denken. De rest is bijzaak. Dit is het fundament van echt zelfinzicht en transformatie.


Yuri van Geest 
Co-owner

Exponential Organisations

Yuri van Geest

De trainingen hebben mijn leven op veel vlakken positief veranderd. In de trainingen heb ik geleerd om mijzelf niet te verliezen op het moment dat er iets gebeurt, bijvoorbeeld als ik met iemand samenwerk.

Jonathan van Melle
Programma manager
Intercultural Learning Lab

Jonathan van Melle

Wat levert een Be More You training je op?

Gerichte energie en aandacht

Focus op het hier en nu

Rust in je hoofd

Helderheid en kracht

Zelfvertrouwen en effectiviteit

Betere keuzes maken