Omgaan met kritiek als leidinggevende: het vinden van de juiste balans

Marco Karman

Hoe ga jij als leidinggevende om met kritiek? Heb jij er lang last van als iemand je op het werk kritisch benadert? Schiet je in de verdediging en wuif je alles weg? Of laat je je overbluffen en neem je alle kritiek kritiekloos over?

In dit artikel lees je over ongezonde manieren van omgaan met kritiek. En over tips om op een gezonde manier met kritiek om te gaan.

Leidinggevende zijn betekent kritiek krijgen

Hoge bomen vangen veel wind. Voor een leidinggevende is het normaal dat anderen over je praten en een oordeel over je hebben. Dat kan bijvoorbeeld gaan over de aanstelling op de plek waar je nu zit. De een zal je zeer geschikt vinden, de ander niet.

De kritiek kan ook gaan over je beslissingen. Daar ben je nu eenmaal voor. Leidinggevenden nemen beslissingen. Doe je dat niet, dan volgt chaos, verwarring, oproer of apathie. Houd dus rekening met kritiek op je beslissingen, die horen erbij.

drie collega's in overleg

Ongezond reageren op kritiek

Als leidinggevende loop je volop kans om kritiek te krijgen. Helaas gebeurt het maar al te vaak dat leidinggevenden daar op een ongezonde manier mee omgaan. Ongezond, omdat het jezelf stress oplevert en het de werksfeer kan verslechteren.

Een ongezonde reactie is dat je in de verdediging schiet. Zoals Ramon in het voorbeeld hieronder.

Ramon (44)

Ramon is chef buitendienst bij een verzekeraar. Ida is een van de accountmanagers in zijn team. Ze vraagt een gesprek met hem aan en vertelt hem dat hij last heeft van slordigheden in Ramons werk. Ramons taak is management informatie te vertalen naar het werk van de accountmanagers. De informatie loopt twee maanden achter en er zitten hiaten in. Ida zegt haar klanten daardoor niet goed te kunnen adviseren.

Ramon schiet tijdens het gesprek in de stress. Naar zijn idee is zijn informatie goed genoeg en hebben de accountmanagers niet alles nodig. Ida is het niet met hem eens en zegt er last van te hebben. Ramon wordt geïrriteerd, zegt erover na te gaan denken, en laat het daar bij.

Een andere ongezonde reactie is het tegenovergestelde van in de verdediging schieten: je te snel gewonnen geven. Zoals bij Bram.

Bram (29)

Bram (29) is leidinggevende administratie en planning bij een zuivelbedrijf. Bram stuurt het team aan, maar het team kan veel zonder zijn bemoeienis. Hij heeft ook veel schermwerk en zit daarvoor alleen in zijn kantoor. Het is zijn eerste baan als leidinggevende. Tim (40) is al langer bij het bedrijf en heeft de voorganger van Bram meegemaakt. Die was altijd in de weer op de afdeling en maakte met iedereen een praatje over het werk en andere zaken.

Tim kaart aan bij Bram dat Bram te weinig op de werkvloer is. Hij mist de aansturing en de betrokkenheid van Bram. Bram schrikt en bedankt Tim voor de feedback. Bram wil graag de goedkeuring van iedereen. Hij besteedt nu dagelijks veel tijd aan contacten op en ondersteuning van de afdeling. Zijn andere taken gaan achter lopen en Bram is doodop aan het eind van elke dag.

Beide reacties, in de verdediging schieten en je te snel gewonnen geven, hebben alles te maken met het beeld dat je hebt van jezelf en van de werkelijkheid. Ramon denkt dat hij goed functioneert in het voordeel van de accountmanagers. Bram is onzeker over zichzelf en te zelfkritisch. Beide houdingen leiden tot verschillende reacties op kritiek van anderen.

Ongezond reageren op kritiek, de gevolgen

Als je bij kritiek in de verdediging schiet of je snel gewonnen geeft, kun je er veel last mee krijgen. Allereerst in de vorm van stress op de korte termijn voor jezelf. Stress zorgt ervoor dat je je moeilijker kunt ontspannen. Ook thuis zullen ze merken dat je gestrest bent, dat kan weer leiden tot spanningen.

En op de lange termijn kan je reactie op de kritiek ook stress veroorzaken bij anderen op het werk. De werksfeer kan er namelijk voor meerderen door verslechteren. Want de spanning zal merkbaar worden ook voor anderen.

Hoe zorg je voor een sfeer van openheid als leidinggevende?

Goed met kritiek kunnen omgaan, vraagt een gezonde kijk op je eigen persoon en een open blik naar de wereld. Als je een laag zelfbeeld hebt, zul je moeite hebben met kritiek. Als je een vastomlijnd beeld hebt van de werkelijkheid, idem dito. Schort het daaraan, ga dan eerst daarmee aan de slag.

Een andere voorwaarde voor omgaan met kritiek, is een sfeer van openheid op de werkvloer. Hier kun je als leidinggevende veel aan doen. Allereerst door te zeggen en uit te stralen dat altijd iedereen bij je kan aankloppen voor een goed gesprek. En daarnaast door duidelijk te maken dat niemand met zaken moet blijven rondlopen, dat zaken altijd bespreekbaar zijn bij je.

Verder heeft openheid ook te maken met zelfrelativering en waardering voor ieders inzet: maak duidelijk dat je iedereen nodig hebt, dat je het zelf ook allemaal niet weet. Dat kan heel simpel door regelmatig te vragen: hoe denk jij erover, wat vind jij ervan?

twee collega's buiten in gesprek

Andere tips om goed met kritiek om te gaan

Hieronder nog een aantal andere praktische tips:

  1. Blijf rustig, schiet niet in de stress
  2. Wees kritisch op de manier waarop kritiek wordt gegeven, accepteer geen geschreeuw en gescheld
  3. Luister eerst en reageer niet meteen
  4. Neem zo nodig afstand en tijd: ‘ik denk erover na en kom er bij je op terug’
  5. Bespreek de kritiek met mensen die je vertrouwt, om een beter beeld te krijgen van hoe ermee om te gaan
  6. Vraag om verduidelijking om misverstanden te voorkomen: ‘wat bedoel je precies, kun je een voorbeeld geven, wat is je belangrijkste punt?’
  7. Zie kritiek als een kans om te leren en te groeien
  8. Vraag de ander om suggesties hoe de situatie te verbeteren
  9. Bedank de ander


Be More You kan je helpen als je moeite hebt met kritiek

Vind je het moeilijk met kritiek om te gaan? Laat het niet liggen, maar ga ermee aan de slag. Be More You heeft een effectieve en moderne manier om aan je beeld van jezelf en de werkelijkheid te werken, met behulp van technologie, breinwetenschap en persoonlijke coaching. Verander je leven, investeer in jezelf!

Vrijblijvende afspraak plannen

marco karman

Wil je weten hoe je jouw vraagstuk (persoonlijke ontwikkeling) met onze methode aanpakt? In een vrijblijvend gratis adviesgesprek ben ik jouw luisterend oor en krijg je van mij een aantal tips waarmee je direct aan de slag kunt. Daarnaast bespreken we hoe je jouw vraagstuk met onze methode versneld oplost. Je kunt dit gesprek zelf inplannen in mijn agenda:

Afspraak inplannen

Deel dit artikel in je netwerk:

Hoe doorbreek je ineffectieve ingesleten patronen snel en definitief?

Ontdek wat heeft je brein te maken met persoonlijk leiderschap en jouw gedrag als professional. 

Download nu onze gratis whitepaper.

Versnelde ontwikkeling van persoonlijk leiderschap in 2 dagen. 

Het fundament van iedere ontwikkelstap is het doorbreken van niet helpende patronen.
Exclusieve executive coaching in combinatie met het trainen van je hersenactiviteit.

Beoordeeld met een 9,3 door 1250+ deelnemers

Ik vind het effect van deze training op mezelf, mijn privé– en zakelijke omgeving ronduit verbluffend. Hierdoor komen de kwaliteiten van alle medewerkers veel meer tot hun recht en worden er betere resultaten behaald binnen ons bedrijf. Dit terwijl het op dit moment in mijn leven drukker is dan ooit tevoren. Van mijn gezin hoor ik ook dat ik “echt thuis” ben (in plaats van verzonken in gedachten of aan het werk).

Piet van Vugt 

CEO Pink Elephant

Piet van Vugt

De belangrijkste doelstelling voor mijn training was om meer voldoening te halen uit de kwaliteit van het door mij geleverde werk. Ik ervaar nu iedere keer weer dat de weg naar negatieve gedachten definitief is afgesloten.

Ik geniet van complimenten van anderen en reflecteer mijn eigen functioneren nu veel objectiever. Missie geslaagd: bevrijd van onnodige zelfkritiek!

Monique Ooms

Gespreksleider
en tekstschrijver

Ik heb een beter en breder inzicht gekregen in wat er om me heen gebeurt en hoe ik daar mee om kan gaan. Hierdoor reageer en acteer ik bewust, maar door de training inmiddels ook vanzelf anders in bepaalde situaties dan voor de trainingen. Hierdoor heb ik meer rust voor mezelf gecreëerd en kan ik beter dingen loslaten.

Frank van Donk

Directeur
Schadegarant

Directeur Schadegarant

Vooraf was ik kritisch over een dergelijke training.. Achter heeft de investering van twee dagen ‘BrainRouting’ mij directe meerwaarde geleverd. Direct trainen op je brein is verbazingwekkend verhelderend. Het was inspirerend, vernieuwend en confronterend.

Eelco Liebrand 
Group HRD Manager

Royal Boon Edam

Pjotr Hoekstra

Naar de essentie: voelen, ervaren, realiseren i.p.v. denken. De rest is bijzaak. Dit is het fundament van echt zelfinzicht en transformatie.


Yuri van Geest 
Co-owner

Exponential Organisations

Yuri van Geest

De trainingen hebben mijn leven op veel vlakken positief veranderd. In de trainingen heb ik geleerd om mijzelf niet te verliezen op het moment dat er iets gebeurt, bijvoorbeeld als ik met iemand samenwerk.

Jonathan van Melle
Programma manager
Intercultural Learning Lab

Jonathan van Melle

Wat levert een Be More You training je op?

Gerichte energie en aandacht

Focus op het hier en nu

Rust in je hoofd

Helderheid en kracht

Zelfvertrouwen en effectiviteit

Betere keuzes maken